HISTORIA E SHKABËS DYKRENORE

Kristo Floqi

 

Një mik më pyeti pardje, qysh edhe si ka mbetë Shkaba dykrenore, si emblemë e flamurit tonë kombëtar. Natyrisht ia shpjegova sa munda çështjen, duke e arsyetuar mbi baza të sakta. Pra, ma solli rasti të them pak fjalë mbi këtë ndodhi edhe me anë të përkohshmes së ndershme “Leka”, për lexuesit e saj.
Dihet se në mitologjinë greke shpendi i shkabës si mbret i shpendëve të tjerë, ka pasë rëndësi të posacme. Ishte shpendi i Hyjit dhe si i thonë, kishte lerë së bashku me të. Shkaba i kishte sjellë rrufenë e zjarrit Hyjit, duke ia rrëmbyer reve. Kur Hyji ishte i vogël akoma e rriste Shkaba.
Për të parën herë shohim Lekën e Madh, i cili përdori shkabën si shenjë për stemën e tij dhe për monedhën aleksandriane që pat shtypë. Prej këtej e morën më vonë edhe trashgimtarët e tij.
Më pas e kanë përdorur edhe romanët, në flamuret e legjionëve të tyre, si shenjë fuqie. Në kohën e imperatorit Marius, shkaba përfytyrohej me krahët hapur në flamuret e perandorisë.
Shkaba me dy krerë, dalë-ngadalë u bë emblema edhe e imperatorëve të Bizantit dhe u quajt “mbretnore” dhe shkaku i bashkimit të dy shkabave ka qenë simbolizimi i imperatorisë dyfishe Romano Bizantine, mbasi ajo perandori ishte e ndarë në dysh, në perandorinë e Oksidentit me qendër Romën dhe dhe atë të Orientit me qendër Bizantin.
Prej romanëve e morën më vonë, këtë shenjë, edhe mbreti i Francës, Karli i Madh (Charlesmange) edhe imperatorët e Rusisë dhe Austrisë. Imperatori bizantin, Jan Paleollogu, në vitin 1439, kur ka shkuar në Firence të Italisë, për bashkimin e kishave u dha të drejtë aristokracisë së vendit me mbajtë shkabën dy krenare, të artë, si emblemë shtëpiake.
Sado që me pagëzimin e Kostandinit të madh si i krishterë, shkaba dykrenare ia la vendin kryqit, por përsëri shkaba dykrenare përdorej në të gjitha fasadat e ndërtesave publike të perandorisë së Bizantit.
Një traditë tregon se bizantinët e morën shkabën dykrenare prej Turqëve, të cilët, e sidomos Selxhukët, që e hiqnin veten Rumi, dmth romanë, e kishin përdorur qysh prej viteve 1158-1280. Tjetër traditë na tregon se bizantët e kishin marrë prej persianëve, kur i kanë mundur, pasi persianët e përdornin shkabën prej qindra vitesh, si shenjë e flamurit të tyre.
Shkaba dykrenore u përdor edhe mbasi ra Stambolli në duart e Turqëve. E përdoreshin më fort si emblemë patriakale të gjithë patrikët e Fanarit. Gjithashtu përdorej edhe në shumë katedrale orthodokse, si edhe në shumë varre me rëndësi, po akoma edhe ndër petkat e burrave si shkabë dykrenore e qëndisur me ar.
Fatosi i komit tonë Skëndërbeu, mbasi u shkëput prej Sulltanit e përdori këtë shkabë si flamur kombëtar, në luftën e parë që filloi kundër hordhive turke, nën komandën e gjeneralit turk Ali pasha, i cili, me 25 mijë vetë ishte dërguar prej Sulltan Mehmet Gaziut me i ra Skënderbeut. Flamuri i Skënderbeut ishte në atë kohë, po kështu siç e shohim sot, d.m.th shkaba dykrenore ngjyrë të zezë dhe sheshi i kuq. Ky flamur u përdor në më shumë se 27 luftra që bëri Skëndërbeu kundër turqëve, gjithashtu u valvit edhe në Pulje të Italisë, kur Skëndërbeu i shkoi në ndihmë me 10 mijë burra shqiptarë mbretit të Puljas e të Aragonës, Ferdinandit, i cili ishte rrethuar keq prej frengëve dhe të cilin, Skëndërbeu e liroi. Kjo me pak fjalë, është historia e shkabës dykrenore, historia e flamurit tonë kombëtar.
(Shkrimi i Dr Floqit është botuar në shtypin e kohës, viti 1934)

Comments are closed.

%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close